skip to Main Content

LF2018 heeft veel mensen hun talenten laten ontdekken. Marianne Klijnstra is er één van. Als co-host van Iepen Up leerde ze bekende en onbekende mensen interviewen, in de spotlights te gaan staan en haar gevoel te verwoorden. Deze tekst sprak ze uit tijdens de ReOpening.

Goejûn, leave minsken,

Mijn naam is Marianne Klijnstra Co host Iepenup/Generatie 2028. Ik ben – zoals ze dat noemen – in Fries om útens. Een verdwaalde Fries, zeg maar. Nou ben ik niet echt verdwaald. Ik weet heel goed waar ik ben en wat ik doe. En ik weet ook dat ik altijd weer terug zal komen naar Friesland.

Ik bin der grutsk op, om in Fries te wêzen. Trots. Ik voel me verbonden met dit kleine stukje land. It bêste plakje op ierde. Nu klinkt zoiets al gauw chauvinistisch, nationalistisch, bekrompen misschien. Maar ik vind dat je wel degelijk trots mag zijn op je eigen land, zolang je maar niet met je rug naar de rest van de wereld staat.  Grutsk dus. En er was dit jaar een hoop om grutsk op te zijn.

Met de Europese spotlight op ons gericht, hebben we kunnen genieten van alle mooie verhalen die Friesland koestert, in musea, in theaters, op pleinen, in kerken en zelfs tussen de koeien. Grutsk op al die talenten in dorpen en wijken. Die ons ons uitdaagden om na te denken wie we met elkaar willen zijn en in wat voor provincie wij willen wonen.

Dat is wat kunst moet doen. Het moet schuren, kraken en openen, in het hoofd en in het hart. Ons samen laten dromen over de toekomst. Dare to dream…Eén derde van de slogan van 2018. Durf te dromen, doar te dreamen. En dromen deden we massaal. We werden culturele hoofdstad. We zagen hoe Friesland volstroomde met mensen van heinde en ver, hoe kunstenaars, profs en amateurs, jong en oud het programma door de hele provincie heen kleurden. Kaarten waren niet aan te slepen en de projecten te talrijk om ze allemaal op te noemen.

En nu zitten we aan het einde van dit bijzondere culturele jaar, aan het einde van het laatste bedrijf. Nog even en het doek sluit en de lichten doven. En dan? Wat komt er na het applaus? Want wat zijn al die mooie gedachtes, al die mooie voorstellingen en exposities waard als het hier eindigt? Hoe willen we over – pak ‘m beet – tien, twintig jaar terugkijken naar nu? Als mijn generatie het voor het zeggen krijgt?

Sjoch om dy hinne. Kijk om je heen. De generatie 2018. Dikke kans dat je weinig mensen van mijn leeftijd of jonger zietIk hoor steeds over de legacy. De legacy. Wat is die legacy dan? Nalatenschap betekent het. Een erfenis. Maar wat blijft er straks over van die erfenis? Wat valt er nog te verdelen onder mijn generatie en de generaties na mij?

Ik ben een geboren optimist, maar ook ik begrijp dat hoe we nu met de aarde en elkaar omgaan een doodlopende weg is. Erven wij straks een lucht vol CO2? Een landschap zonder vogels en een uitgeblust volk? Dat kan toch niet het eindpunt van die legacy zijn. Wat betekent die legacy? Voor velen van jullie misschien slechts een woord. Een beleidsnota. Voor mij: de toekomst.Dus… Kijken we straks terug op dit jaar als een leuk eenmalig feestje of een startpunt van een nieuwe tijd? Waarin we iets hebben kunnen betekenen en blijvend iets hebben kunnen veranderen.

Dare to act…
Het tweede deel van de 2018 belofte. Handen uit de mouwen, dus! Werk aan de winkel. “2018 wie machtich, en nu door. Bealch derfoar, bliksem!” We hebben immers laten zien dat het kan. Want wat is er veel gedaan, wat is er een lef getoond. Op al die podia, in de spotlights en daarachter. Door mensen die misschien niet durfden maar wel deden. En dat lef begint ergens. Bij een schep in de grond, bij het opschrijven van een tekst of het aantrekken van een kostuum.Dat lef is wat we nodig hebben; dat lef gun ik ons. Om ervoor te zorgen dat Fryslân in 2028 nog steeds dat bêste plakje op aarde is.

Als ik mijn wens uit mag spreken – en daarvoor sta ik hier – is dat we in elk geval in gesprek met elkaar blijven. Open en eerlijk. Dat we elkaar aan het denken zetten en dat we naar elkaar luisteren, zodat we niet vastroesten en krampachtig vasthouden aan ‘wat altijd zo was’. Geef mensen zoals mij een goeie reden om terug te komen of om hier te blijven. Natuurlijk heb je banen nodig, economisch perspectief, infrastructuur, noem maar op. Maar kunst en cultuur is daar net zo goed een wezenlijk onderdeel van. Zonder dat heb je niks aan al die wegen en boekingsites voor hotelkamers.

Geef ons die nieuwe ontmoetingsplekken waar ik álle Friezen kan ontmoeten ongeacht leeftijd of sociale klasse.Geef ons die rake woorden, die mooie beelden en scènes, die ons doen nadenken, tot actie doen aanzetten, die ons verbinden en verwonderen. Geef kunstenaars de kansen en mogelijkheden om hun kracht te ontdekken, om te experimenteren en te mislukken, om succes te hebben en om anders te durven zijn.

Dare to be different.

Het sluitstuk op de 2018 belofte.
Ja, we zijn allen verschillend. Er bestaat niet zoiets als één Fries, één identiteit.

We moeten die verschillen koesteren, maar ook altijd de verbinding zoeken, ook buiten de grenzen, om samen de uitdagingen aan te gaan die voor ons liggen. Dat is de iepen mienskip. De mienskip…Was het me toch bijna gelukt om het M-woord uit mijn verhaal te houden. Maar je kan er niet omheen. Dat is waar het om gaat. Ik voel me na dit magische 2018 jaar nog meer onderdeel van die mienskip. Die grutskens en al die verhalen neem ik mee, waar en wanneer ik ook ben. Dan sluit ik nu af, leave minsken, in het Fries, de taal fan myn hert. Voor wie het niet verstaat, vraag een buorman of buorfrou.

It lân ûnder ús skonken is dit jier omploecht en ynsiedde mei leafde, hoop en kreativiteit. Ferjit net al dy moaie plannen en ideeën wetter en foeding te jaan. Bliuw dreamen, bliuw yn beweging. Lit dy sjen. Wês wa’st bist en wês wa’st kinst. De takomst is no.

Deel dit verhaal

Back To Top